De feiten
Slachtoffer X is van beroep tandarts. Slachtoffer X en dader Y zijn lid van een tafeltennisvereniging. Zij namen als teamgenoten deel aan competitiewedstrijden.
Op vrijdagavond 27 februari 2015 vond er een competitiewedstrijd plaats waaraan onder andere slachtoffer X en dader Y als teamgenoten deelnamen. Dader Y speelde die avond zijn tweede wedstrijd tegen de heer Z. Slachtoffer X trad daarbij op als scheidsrechter/teller.
Nadat dader Y de wedstrijd tegen Z had gewonnen en Z een hand had gegeven, liep hij naar de stoel waarop slachtoffer X zat. Slachtoffer X stak vanuit zittende positie haar geopende rechterhand op omdat zij verwachte dat dader Y haar om de overwinning te vieren een high five zou geven. Dader Y gaf echter, vanaf een hogere, staande positie, een slag met zijn vuist naar beneden in (de onderste helft van) de palm van de hand van slachtoffer X . Hierna voelde slachtoffer X pijn. Daarvan heeft ze direct uiting gegeven aan dader Y. Slachtoffer X heeft hierna nog 2 wedstrijden gespeeld.
De slag met de vuist (verder: de boks) is, naast door slachtoffer X en dader Y zelf, waargenomen door Q en Z . Van deze getuigen en de partijen zijn schriftelijke verklaringen opgenomen.
In de verklaring van dader Y staat over de boks:
Mevrouw slachtoffer X stak haar hand omhoog en ik gaf haar met mijn vuist een “box”. U vraagt mij of ik mijn arm daartoe eerst naar achteren haalde om vervolgens een stotende beweging te maken. Nee volgens mij niet, ik denk daar niet bij na. Mevrouw slachtoffer X stak haar rechterhand omhoog en ik stootte er met mijn vuist tegen.
In de verklaring van slachtoffer X staat over de boks:
Ik had de wedstrijd tussen Z en P geteld. Na afloop van een wedstrijd geef je eerst de tegenstander een hand en normaal gesproken geef je dan vervolgens je teamgenoot een “handje klap”. P gaf nu eerst de heer Z een hand om daarna naar mij te lopen waarbij hij niet met zijn hand maar met zijn vuist tegen mijn hand sloeg. […] Ik zat naast de tafel. P kwam naar mij toe lopen en ik stak mijn hand omhoog om een “high five” te geven. Ik meen dat P met een geopende hand kwam aanlopen. Vervolgens stootte hij met zijn vuist tegen mijn vlakke handpalm. Ik weet nog dat ik riep: “Au ben je wel helemaal goed bij je hoofd”.
In de verklaring van en toeschouwer staat over de boks:
Ik was toeschouwer van de vijfde wedstrijd. Mevrouw slachtoffer X zat achter het scorebord en had de wedstrijd geleid. Na afloop van de wedstrijd stak ze haar hand omhoog. De heer dader Y liep naar haar toe en gaf haar met zijn vuist een “high five” terug. De vuist was absoluut als een high five bedoeld en niet om mevrouw slachtoffer X bewust te verwonden. Misschien omdat ze wat lager zat heeft de vuist haar hand ongelukkig geraakt. Mevrouw slachtoffer X had direct na de klap met de vuist pijn aan haar hand.
In de verklaring van Z staat over de boks:
Dader Y had tegen mij gespeeld en gewonnen. Hij was enthousiast. Mevrouw slachtoffer X had onze wedstrijd geteld en zat achter het scorebord. Zij stak haar hand omhoog om een “high five” te geven. dader Y gaf een “box” tegen haar hand, een vuist. Ik weet niet of de beweging hard of zacht was, dat kan ik niet beoordelen. Z zei na de wedstrijd dat ze pijn had aan haar hand.
Op maandag 2 maart 2015 heeft slachtoffer X de EHBO bezocht alwaar haar hand in het gips is gezet. Nadat na anderhalve week het gips is verwijderd zijn röntgenfoto’s gemaakt waaruit bleek dat geen sprake was van een fractuur. Vanwege verschijnselen als zwelling, immobiliteit, tintelingen en pijn werd slachtoffer X naar een ergotherapeut verwezen.
Op 20 maart 2015 heeft slachtoffer X een handchirurg bezocht.
In een brief van gedateerd 8 september 2015 schrijft de chirurg over het onderzoek, de behandeling en het verloop van de klachten van slachtoffer X :
[…] Bij lichamelijk onderzoek was er sprake van tintelingen in de wijs-, middel- en ringvinger van de rechter hand en was de handfunctie sterk beperkt door pijnklachten. De klachten pasten bij een acute kneuzing en/of beklemming van de middenhandszenuw (nervus medianus), welke is opgetreden ten gevolge van de klap. Deze oorzaak van kneuzing/ beklemming is ongewoon en past bij een fors trauma.
Na operatieve decompressie van de zenuw op 03-04-2015 zijn de klachten verdwenen. Bij het laatste polikliniek bezoek was de revalidatie succesvol afgesloten en had patiënte haar werkzaamheden weer kunnen hervatten. Er was sprake van geringe restklachten, waarvan verwacht wordt dat deze in de tijd in ernst zullen afnemen.
Het
geschil
Slachtoffer X vordert veroordeling van dader
Y tot betaling van de door haar geleden schade a raison van € 52.516,40.
Slachtoffer X voert aan dat de door dader
Y gegeven boks onrechtmatig is nu slachtoffer X daar niet op bedacht hoefde te
zijn aangezien het geven na afloop van een wedstrijd van een high five wel,
maar van een boks niet gebruikelijk is in de tafeltenniswereld. Dader Y had
zich van deze gedraging dienen te onthouden omdat het, aldus slachtoffer X zeer
waarschijnlijk is dat er letsel ontstaat als iemand een harde, naar beneden
gerichte stoot geeft. De gedraging is, zo stelt slachtoffer X , in strijd met
wat volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, althans
een inbreuk op een recht, te weten het recht op onaantastbaarheid van het
lichaam (artikel 11 van de Grondwet). Zij stelt dat dit temeer het geval is nu dader
Y op de hoogte was van het beroep tandarts van slachtoffer X en dat zij haar
beroep niet kan uitoefenen zonder adequaat gebruik van haar handen en nu een
alternatief, het geven van een high five, voorhanden was. De onrechtmatige
gedraging is, aldus slachtoffer X, aan dader Y toe te rekenen, aangezien iedere
aanleiding of noodzaak tot het geven van de boks ontbrak. Slachtoffer X heeft
als rechtstreeks gevolg daarvan schade geleden.
Dader Y voert verweer. Hij voert aan dat
geen sprake is van een onrechtmatige gedraging. De boks vond plaatst in een
sport- en spelsituatie waarin een verhoogde drempel voor aansprakelijkheid
geldt. De door dader Y gegeven boks is, aldus dader Y, geen ongebruikelijk,
uitzonderlijke, laat staan abnormale en gevaarlijke gedraging die buiten het
risico van sport of spel valt en in de gegeven omstandigheden niet
onrechtmatig. Ook indien niet aangenomen zou worden dat sprake is van een
sport- of spel situatie was het geven van de boks niet onrechtmatig nu het geen
gedraging is waarvan de mate van waarschijnlijkheid van het veroorzaken van
letsel zo groot is dat dader Y zich daarvan had dienen te onthouden. dader Y
betwist voorts de hoogte van de gevorderde schade.
De
beoordeling
Slachtoffer X baseert haar vordering op
de stelling dat dader Y op 27 februari 2015 onrechtmatig heeft gehandeld toen
hij haar de boks gaf waardoor zij letsel heeft opgelopen. Zij stelt primair dat
hij daarmee heeft gehandeld in strijd met wat volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt.
De rechtbank stelt voorop dat conform
vaste jurisprudentie van de Hoge Raad de vraag of een deelnemer aan een sport
of spel onrechtmatig heeft gehandeld door een gedraging als gevolg waarvan aan
een andere deelnemer letsel is toegebracht, minder spoedig bevestigend moet
worden beantwoord dan wanneer die gedraging niet in een sport- of spelsituatie
had plaatsgevonden. De reden daarvan is dat de deelnemers aan die sport of dat
spel in redelijkheid tot op zekere hoogte gevaarlijke, slecht gecoördineerde,
verkeerd getimede of onvoldoende doordachte handelingen of gedragingen waartoe
de activiteit uitlokt of die daarin besloten liggen, van elkaar moeten
verwachten. Aangezien de door die sport of dat spel bepaalde verhouding tussen
de deelnemers daaraan niet direct en geheel hoeft te veranderen doordat en op
het moment waarop aan die sport of dat spel volgens de daarvoor geldende
regels, een einde komt, houdt ook de verhoogde drempel om aansprakelijkheid te
kunnen aannemen, dan niet steeds direct en geheel op te gelden. Een (korte)
tijd daarna kan het feit dat partijen zo-even nog met elkaar hebben gewedijverd
of in een spelsituatie waren verwikkeld, de verwachtingen die zij van elkaar
mogen of moeten hebben, blijven beïnvloeden, afhankelijk van de aard van die
activiteit en de verdere omstandigheden van het geval (
HR 28 maart 2003ECLI:NL:HR:AF2679, NJ 2003, 718, vgl. HR 28 juni 1991, ECLI:NL:HR:1991:ZC0300,
NJ 1992, 622). Voorts heeft te gelden dat voor een bevestigende beantwoording
van de vraag of sprake is van een sport- en spelsituatie waarin een verhoogde
drempel voor aansprakelijkheid geldt, niet is vereist dat de bij een ongeval
betrokkenen rechtstreeks met elkaar aan het wedijveren zijn, noch ook dat het
slachtoffer van het ongeval, wil hij als deelnemer aan het spel kunnen worden
beschouwd, ten tijde van het ongeval ook zelf handelingen verrichtte die
karakteristiek zijn voor de beoefening van die sport of dat spel (HR 20
februari 2004,
ECLI:NL:HR:2004:AO1239, NJ 2004, 238).
Vast staat dat dader Y direct na het
winnen van zijn tafeltennispartij en na het geven van een hand aan zijn
tegenstander naar zijn, bij die wedstrijd als teller/scheidsrechter aanwezige,
teamgenoot slachtoffer X is gelopen om de winst van de partij ‘te vieren’, dat slachtoffer
X vanuit zittende positie haar rechterhand met dat doel omhoog heeft gehouden
teneinde een ‘high five’ te geven en dat dader Y toen met enige kracht een
stomp in de hand van slachtoffer X heeft gegeven, tegen de onderkant van haar
handpalm.
Gesteld noch gebleken is dat bij dader Y
opzet bestond om slachtoffer X te bezeren.
Dader Y betwist voorts dat hij de boks
met een dusdanige kracht heeft gegeven dat de kans op letsel aanmerkelijk was,
althans zo groot dat dat hem daarvan had moeten weerhouden.
Dat de boks met zo’n kracht was gegeven
dat wel een dergelijke kans op letsel aanwezig was, kan niet enkel uit de pijn
en het letsel (acute kneuzing en/of beklemming van de middenhandszenuw, nervus
medianus) dat slachtoffer X daarvan heeft ondervonden worden afgeleid. Er kan immers zonder nadere motivering, die
niet is gegeven, redelijkerwijs niet worden uitgesloten dat ook een klap met
een kracht die doorgaans geen pijn of letsel veroorzaakt dit in dit geval door
een ongelukkige samenloop van omstandigheden wél heeft gedaan. Ook in de in
de hiervoor weergegeven schriftelijke verklaringen, waaronder de verklaring van
slachtoffer X zelf, kan daarvoor geen steun worden gevonden. Voor zover slachtoffer
X stelt dat iedere met enige kracht
gegeven naar beneden gerichte stomp tegen een handpalm een aanmerkelijke kans
op letsel geeft, kan dat niet in zijn algemeenheid als feit worden aangenomen.
Dat een handpalm een bijzonder kwetsbaar lichaamsdeel is, is niet onderbouwd,
terwijl ook dit niet als feit van algemene bekendheid kan worden aangenomen.
Nader bewijs van omstandigheden waaruit
kan blijken dat dader Y een dusdanig harde stomp gaf dat deze een aanmerkelijke
kans op letsel met zich bracht, is niet gegeven of aangeboden, zodat de
rechtbank bij de beoordeling daarvan niet uit gaat.
In
de in hiervoor genoemde omstandigheden levert de gedraging van dader Y geen
strijd op met wat volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer
betaamt, noch een daarop gebaseerde onrechtmatige daad. De rechtbank betrekt
daarbij dat de boks direct aansluitend aan de competitiewedstrijd is gegeven om
het winnen van de partij te vieren en daarmee, gelet op het kader, in een
sport- en spel situatie, waarbij een verhoogde drempel voor aansprakelijkheid
geldt.
De rechtbank acht in dat verband van
belang dat:
- slachtoffer X en dader Y die avond
teamgenoten in een tafeltenniscompetitie waren,
- slachtoffer X bij de door dader Y
gewonnen wedstrijd niet alleen als teamgenote maar ook als
teller/scheidsrechter direct betrokken was,
- slachtoffer X zelf ook een handeling
verrichtte, te weten het omhoogsteken van haar hand om een high five te geven,
om het winnen van de wedstrijd te vieren, en dat slachtoffer X in die omstandigheden, hoewel zij op dat
moment niet als speelster deelnam aan de wedstrijd, daarbij wel dusdanig
betrokken was dat zij voor de toepassing van het sport en spel kader als
deelneemster moet worden gezien.
Mede gelet op voornoemde verhoogde drempel
doet de (door slachtoffer X gestelde en door dader Y gemotiveerd betwiste)
omstandigheid, dat het geven van een “boks” in plaats van een “high five”
ongebruikelijk zou zijn, daar niet aan af en de omstandigheid dat ( dader Y
wist dat) slachtoffer X tandarts was evenmin.
Subsidiair heeft slachtoffer X nog
aangevoerd dat de boks onrechtmatig was omdat deze een inbreuk op een recht,
namelijk het recht op onaantastbaarheid van het lichaam opleverde. Deze
stelling wordt niet gevolgd. Uit de parlementaire geschiedenis van artikel 6:162
volgt dat niet iedere gedraging die als voorzienbaar gevolg letsel of
zaakbeschadiging heeft om die reden reeds onrechtmatig is als zijnde een
inbreuk op een recht; zodanige gedraging is in het algemeen alleen onrechtmatig
als zij in strijd is met een van de vele normen van geschreven of ongeschreven
recht, strekkende om letsel of zaaksbeschadiging te voorkomen (Toelichting
Meijers, parlementaire geschiedenis 6, p. 614). Uit hetgeen is overwogen volgt
dat van een normschending niet is gebleken, terwijl niet is onderbouwd waarom
desalniettemin sprake is van onrechtmatig handelen wegens inbreuk op een recht.
Het vorenstaande leidt tot de conclusie
dat geen sprake is van onrechtmatig handelen door dader Y en dat de vordering
van slachtoffer X dient te worden afgewezen.
